Διαβήτης και πρόληψη

Ο διαβήτης είναι σήμερα η έκτη αιτία θανάτου παγκοσμίως1, ενώ 425 εκατομμύρια άνθρωποι – ή το 8,8% του ενήλικου πληθυσμού 20-79 ετών – υπολογίζεται πως πάσχουν από διαβήτη2. Μεταξύ αυτών των 425 εκατομμυρίων ανθρώπων, το 90% περίπου πάσχουν από διαβήτη τύπου 22, μια πάθηση κατά την οποία το σώμα παράγει ινσουλίνη, αλλά δεν μπορεί να τη χρησιμοποιήσει σωστά2. Ο διαβήτης τύπου 2 συναντάται συχνότερα στους πιο ηλικιωμένους ενήλικες, αλλά πλέον ολοένα και πιο συχνά διαγιγνώσκεται σε παιδιά, εφήβους και νεαρούς ενήλικες, εξαιτίας των αυξανόμενων ποσοστών παχυσαρκίας, της έλλειψης φυσικής άσκησης και της κακής διατροφής2.
Υπάρχουν ωστόσο ενέργειες που εσύ και η οικογένειά σου μπορείτε από κοινού να κάνετε για να προλάβετε ή να καθυστερήσετε την εμφάνιση διαβήτη τύπου 2. Εδώ θα βρείτε οδηγίες και συμβουλές, όχι μόνο για να εντοπίζετε τα προειδοποιητικά σημεία, αλλά και για να ακολουθείτε έναν τρόπο ζωής που θα σας βοηθήσει να προλάβετε τον διαβήτη τύπου 2. Έτσι, θα - εφοδιαστείτε με όσες πληροφορίες χρειάζεστε για να ξαναμπείτε στο «σωστό δρόμο».

Τύποι διαβήτη

Ο διαβήτης τύπου 1…

προκαλείται όταν το ανοσοποιητικό μας σύστημα επιτίθεται στα βήτα-κύτταρα που παράγουν την ινσουλίνη2. Αυτό σημαίνει ότι το σώμα παράγει λίγη ή καθόλου ινσουλίνη με αποτέλεσμα την αδυναμία επεξεργασίας των σακχάρων από την τροφή2. Τότε, τα υψηλά επίπεδα σακχάρου στο αίμα μπορεί να οδηγήσουν σε σοβαρές επιπλοκές της υγείας2. Η αιτία του διαβήτη τύπου 1 δεν έχει κατανοηθεί πλήρως, αλλά έχει επισημανθεί ένας συνδυασμός γενετικών και περιβαλλοντικών παραγόντων2. O διαβήτης τύπου 1 δεν δύναται να προληφθεί με οποιαδήποτε ενέργεια ή δράση.

Ο διαβήτης τύπου 2…

είναι το αποτέλεσμα της ανεπαρκούς παραγωγής ινσουλίνης και της αδυναμίας του σώματος να τη χρησιμοποιήσει ή να ανταποκριθεί σωστά στις ανάγκες του οργανισμού (μια κατάσταση γνωστή ως αντίσταση στην ινσουλίνη2). Σε αυτή την πάθηση, η ινσουλίνη είναι αναποτελεσματική, γεγονός που με τη σειρά του προκαλεί αύξηση στην παραγωγή ινσουλίνης για να μειώσει τα αυξανόμενα επίπεδα σακχάρων και με τον καιρό, μπορεί να προκύψει μια κατάσταση ανεπαρκούς παραγωγής ινσουλίνης2. Όπως και με τον διαβήτη τύπου 1, η αιτία του διαβήτη τύπου 2 δεν είναι πλήρως γνωστή αλλά το βάρος, η παχυσαρκία, η ηλικία, η φυλή και το οικογενειακό ιστορικό αποτελούν παράγοντες κινδύνου2.

Ο προ-διαβήτης…

προκύπτει όταν τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα ειναι υψηλότερα από τα φυσιολογικά, αλλά όχι ακόμα αρκετά υψηλά ώστε να χαρακτηριστούν ως διαβήτης τύπου 23. Πολλοί άνθρωποι με προ-διαβήτη δεν το γνωρίζουν3 καθώς δεν υπάρχουν προειδοποιητικά σημάδια ή συμπτώματα κι έτσι συχνά, το συνειδητοποιούν μόλις εμφανιστούν τα συμπτώματα του διαβήτη τύπου 23. Οι παράγοντες κινδύνου για τον προ-διαβήτη είναι ίδιοι με τους αντίστοιχους για τον διαβήτη τύπου 23.

Με αριθμούς

Δύο σημαντικά δεδομένα που πρέπει να έχεις υπόψη σου:

  • 4-7 έτη μεσολαβούν από την έναρξη έως την διάγνωση του Σακχαρώδη Διαβήτη τύπου 24
  • Κάθε 10 δευτερόλεπτα 3 άνθρωποι εμφανίζουν διαβήτη και ταυτόχρονα άλλα 2 άτομα μένουν αδιάγνωστα5

1. WHO. The top 10 causes of death. Available from: http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs310/en/ Last accessed 2018.
2. IDF (2017). IDF Atlas. 8th edition.
3. Diabetes.co.uk. Prediabetes (Borderline Diabetes). Available from: https://www.diabetes.co.uk/pre-diabetes.html Last accessed July 2018.
4. Harris MI. Klein R. Wellborn TA, Knuiman MW: Onset of NIDDM occurs at least 4-7 yr before clinical diagnosis. Diabetes Care 15:815-819. July 1992
5. WHO Factsheets : Diabetes . www.who.int/mediacentre/factsheets/fs312/en/index.html , last accessed September 2012 και Οικονομική αξιολόγηση του κόστους αντιμετώπισης του Σακχαρώδη Διαβήτη τύπου 2 στην Ελλάδα, Εθνική Σχολή δημοσίας υγείας http://www.nsph.gr/Default.aspx?page=toy_ereynes_toy